شریفیمقدم:حقوق پرستاران ۱۰۰ تا ۱۵۰ دلار است/ پرستار مملکت راننده تاکسی شده
مد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، با اشاره به بحران معیشتی و کاهش انگیزه در جامعه پرستاری گفت: پرستاران ایرانی در شرایطی با حقوق ۱۰۰ تا ۱۵۰ دلاری کار میکنند که همتایان آنها در بسیاری از کشورهای جهان درآمدهای چند هزار دلاری دارند؛ شکافی که به گفته او، نتیجه سالها بیتوجهی، تبعیض در پرداختها و مشکلات ساختاری نظام سلامت است.
به گزارش نمایشگاه کتاب،محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، با انتقاد از وضعیت معیشتی پرستاران و ساختار حاکم بر نظام سلامت، گفت: پرستاری در همه جای دنیا جزو مشاغل سخت و پرخطر محسوب میشود؛ چرا که پرستاران بهطور مستقیم با بیماران بدحال و شرایط دشوار درمانی مواجه هستند و در معرض انواع بیماریهای واگیردار، نوظهور و پرخطر قرار دارند.
رکنا در خبری نوشت:وی افزود: در سالهای گذشته شاهد شیوع بیماریهایی مانند کرونا، ایدز، هپاتیت و سایر بیماریهای عفونی بودهایم. بدیهی است هر فردی که از نظر علمی و حرفهای بیشترین تماس را با بیمار داشته باشد، بیشترین احتمال ابتلا به بیماری را نیز خواهد داشت. علاوه بر این، پرستاران در شیفتهای غیرمتعارف و شرایط سخت کاری فعالیت میکنند؛ موضوعی که بر کسی پوشیده نیست.
دبیرکل خانه پرستار ادامه داد: در بسیاری از کشورهای دنیا برای جبران این سختیها، مشوقهایی در نظر گرفته میشود تا پرستاران انگیزه کافی برای ماندن در این حرفه را داشته باشند. اما متأسفانه در نظام سلامت ایران شرایط متفاوت است.
رانت، باندبازی و تعارض منافع؛ مسئله اصلی نظام سلامت
وی با انتقاد از ساختار مدیریتی حوزه سلامت اظهار کرد: در نظام سلامت کشور، نوعی رانت، باندبازی و تعارض منافع وجود دارد که باید بر آن تأکید کرد، زیرا مسئله بسیار مهمی است. گروه خاصی بر نظام سلامت سیطره پیدا کردهاند؛ گروهی که هم منابع و ثروت را در اختیار دارند، هم مناصب مدیریتی را و هم ابزار نظارت را. زمانی که قدرت، ثروت و نظارت همگی در اختیار یک مجموعه قرار بگیرد، بروز فساد اجتنابناپذیر خواهد بود.
شریفیمقدم تصریح کرد: خلاصه وضعیت پرستاری و سایر گروههای شغلی خارج از آن حلقه خاص در نظام سلامت همین است. سازوکاری شکل گرفته که در آن پرستاران و بسیاری از کارکنان نظام سلامت نادیده گرفته میشوند و صرفاً بهعنوان ابزاری برای تأمین منافع گروههای ذینفوذ دیده میشوند.
پرستاران پایینترین حقوق را میان کارکنان دولت دریافت میکنند
وی با اشاره به وضعیت دریافتی پرستاران گفت: پرستاران در حال حاضر پایینترین حقوق را در میان کارکنان دولت دریافت میکنند. تأکید میکنم که منظورم حقوق ثابت است. در حالی که طی یک سال گذشته حقوق اعضای هیئت علمی و پزشکان افزایش قابل توجهی داشته است، پرستاران همچنان از حداقل دریافتی برخوردارند.
دبیرکل خانه پرستار افزود: برخی مسئولان عنوان میکنند اعضای هیئت علمی و پزشکان جزو نخبگان هستند و اگر به خارج از کشور بروند درآمدهای چند هزار دلاری خواهند داشت. اما این استدلال درباره پرستاران نیز صدق میکند. یک پرستار در بسیاری از کشورهای دنیا میتواند حدود ۵ هزار دلار درآمد داشته باشد، در حالی که دریافتی او در ایران به زحمت به حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ دلار میرسد.
وی ادامه داد: حقوق پرستاران که سال گذشته حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیون تومان بود، امسال به حدود ۲۰ میلیون تومان رسیده است، اما با توجه به ارزش فعلی پول ملی، این رقم معادل حدود ۱۱۰ تا ۱۵۰ دلار است و فاصله زیادی با استانداردهای جهانی دارد.
گروههای مسلط بر نظام سلامت، سایر کارکنان را نمیبینند
شریفیمقدم با تأکید دوباره بر بیتوجهی به مطالبات پرستاران اظهار کرد: گروهی که امروز بر نظام سلامت مسلط هستند، سایر گروههای شغلی را نمیبینند و توجهی به مشکلات آنان ندارند. نتیجه این وضعیت آن شده که پرستاران با وجود مسئولیت سنگین، شرایط دشوار کاری و ساعات کار طولانی، پایینترین حقوق را در میان کارکنان دولت دریافت میکنند.
وی گفت: البته وضعیت فرهنگیان نیز از نظر دریافتی چندان مناسب نیست و در برخی موارد حتی کمتر از پرستاران است، اما در مجموع اگر شرایط کاری و مسئولیتها را در نظر بگیریم، پرستاران در میان کارکنان دولت از کمترین سطح حقوق برخوردارند. در حالی که بسیاری از دستگاههای دیگر از فوقالعادههای خاص و مزایای متعدد بهرهمند هستند، چنین امتیازاتی برای پرستاران و کارکنان نظام سلامت در نظر گرفته نشده است.
کارانههای چندصد میلیونی برای یک گروه خاص؛ سهم پرستاران فشار کار و دریافتی اندک است
محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، در ادامه گفتوگو با رکنا با اشاره به شکاف درآمدی میان گروههای مختلف شاغل در نظام سلامت گفت: در همه جای دنیا میان اعضای تیم درمان نسبت مشخصی از نظر درآمد وجود دارد. در یک بیمارستان، پزشک، پرستار، نیروهای آزمایشگاه و رادیولوژی همگی در فرآیند درمان نقش دارند و معمولاً نسبت درآمدی آنها در چارچوبی مشخص تعریف میشود؛ در برخی کشورها این فاصله برابر، یکونیم برابر، دو برابر یا در برخی موارد سه برابر است.
وی افزود: اما در کشور ما در حوزه کارانه شرایط متفاوت است. امروز شاهد پرداخت کارانههای چندصد میلیونی به برخی گروهها هستیم و حتی در مواردی دریافتیهای میلیارد تومانی نیز وجود دارد. عمده این پرداختها مربوط به برخی رشتههای جراحی است؛ گروههایی که به دلیل نوع فعالیت خود سهم بالایی از کارانهها را دریافت میکنند.
دبیرکل خانه پرستار ادامه داد: البته جامعه پزشکی یکدست نیست و همه پزشکان چنین شرایطی ندارند. پزشکان گروههای داخلی، اطفال، ریه، عفونی و بسیاری از رشتههای دیگر نیز با این وضعیت فاصله دارند. اما در برخی بخشهای جراحی شاهد کارانههای چندصد میلیونی و حتی در مواردی میلیارد تومانی هستیم؛ این در حالی است که بیشترین حجم کار و بیشترین فشار کاری بر دوش پرستاران قرار دارد.
نظام پرستاری به جای دفاع از مطالبات، در برابر پرستاران قرار گرفته است
شریفیمقدم در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از عملکرد سازمان نظام پرستاری اظهار کرد: پرستاران در ابتدا تلاش کردند مطالبات خود را از مسیرهای قانونی و صنفی پیگیری کنند. اما مشکل اینجاست که نظام پرستاری که باید نقش یک نهاد صنفی مستقل را ایفا کند، بهطور کامل در اختیار دولت قرار گرفته است.
وی افزود: همان گروهی که به گفته ما بر نظام سلامت سیطره دارد، در ساختارهای صنفی نیز نفوذ کرده است. بهگونهای که مدیران و مسئولانی انتخاب میشوند که منافع همان جریان را تأمین کنند. به اعتقاد ما حتی نهاد صنفی پرستاران نیز عملاً استقلال خود را از دست داده و به جای دفاع از حقوق پرستاران، در بسیاری از موارد در برابر مطالبات آنها قرار گرفته است.
دبیرکل خانه پرستار ادامه داد: هر زمان که پرستاران نسبت به وضعیت موجود اعتراض یا مطالبهای مطرح میکنند، به جای آنکه نظام پرستاری نقش انتقالدهنده مطالبات را ایفا کند، به نوعی به سد راه تبدیل میشود. در حالی که یک نهاد صنفی باید فشارهای موجود را به مدیران بالادستی منتقل کند، این نقش به درستی انجام نمیشود.
اعتراضهای پرستاران از نامهنگاری آغاز شد و به مهاجرت رسید
وی با اشاره به روند اعتراضات پرستاران گفت: پرستاران در ابتدا از طریق نامهنگاری، مکاتبه، گفتوگو و طرح مطالبات در چارچوبهای صنفی پیگیر مشکلات خود بودند. اما به تدریج این روند به تجمعات اعتراضی و اعتراضات صنفی کشیده شد.
شریفیمقدم افزود: متأسفانه در برخی موارد حتی با افرادی که در ساختارهای صنفی پرستاری دیدگاههای انتقادی داشتند نیز برخورد شد و همین مسئله موجب افزایش نارضایتی در میان پرستاران شد.
وی وضعیت فعلی جامعه پرستاری را «بحرانی» توصیف کرد و گفت: امروز بسیاری از پرستاران نسبت به آینده شغلی خود ناامید شدهاند و عملاً دو راه بیشتر پیش روی خود نمیبینند؛ یا با همین شرایط به کار ادامه دهند یا کشور را ترک کنند.
آمار ترک خدمت پرستاران بیشتر از ارقام رسمی است
دبیرکل خانه پرستار درباره آمار خروج پرستاران از سیستم درمانی نیز اظهار کرد: آمارهایی که به صورت رسمی اعلام میشود، همه واقعیت را نشان نمیدهد. معاونت پرستاری وزارت بهداشت اعلام کرده است که حدود هزار و ۷۰۰ نفر ترک خدمت داشتهاند، اما این عدد تنها مربوط به نیروهای رسمی است.
وی ادامه داد: بخش قابل توجهی از نیروهای وزارت بهداشت به صورت شرکتی فعالیت میکنند و آمار آنها در این گزارشها لحاظ نمیشود. زمانی که یک نیروی شرکتی از سیستم خارج میشود، در آمار رسمی «ترک خدمت» محسوب نمیشود و صرفاً عنوان میشود قرارداد او به پایان رسیده یا ادامه همکاری نداده است.
شریفیمقدم تصریح کرد: اگر آمار نیروهای شرکتی نیز محاسبه شود، تعداد افرادی که از حرفه پرستاری خارج شدهاند یا مهاجرت کردهاند به مراتب بیش از ارقام اعلامی خواهد بود.
وی گفت: نتیجه مجموعه این شرایط آن شده است که بخش قابل توجهی از پرستاران نسبت به وضعیت موجود ناامید شوند و ادامه فعالیت در کشور را به صرفه و قابل قبول ندانند.
پرستاران باانگیزه مهاجرت میکنند یا تغییر شغل میدهند؛ آنچه باقی مانده نتیجه سالها بیتوجهی است
محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، در ادامه گفتوگو با رکنا درباره کاهش انگیزه در میان پرستاران و گلایه برخی بیماران از وضعیت خدمات در مراکز درمانی گفت: واقعیت این است که شرایط حاکم بر نظام سلامت طی سالهای اخیر باعث شده بخش قابل توجهی از پرستاران از این حرفه فاصله بگیرند. امروز بیشترین آمار مهاجرت در میان گروههای مختلف نظام سلامت مربوط به پرستاران است.
وی افزود: وقتی یک پرستار میبیند در کشورهای دیگر میتواند ماهانه حدود ۴ هزار دلار درآمد داشته باشد، در محیطی با استانداردهای مناسب فعالیت کند و نسبت پرستار به تخت و پرستار به بیمار نیز مطابق معیارهای جهانی باشد، طبیعی است که ماندن در ایران با دریافتی حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ دلار برای او جذابیتی نداشته باشد.
مهاجرت، تغییر شغل یا خانهنشینی؛ سه مسیر پیش روی پرستاران
دبیرکل خانه پرستار ادامه داد: بخشی از پرستاران مهاجرت میکنند، اما همه آنها از کشور خارج نمیشوند. گروهی نیز تغییر شغل میدهند. بسیاری از پرستاران با ما در ارتباط هستند و میگویند ترجیح دادهاند وارد مشاغل دیگری شوند؛ از فعالیت در حوزه خدمات زیبایی و پوست گرفته تا فروش تجهیزات پزشکی، مشاغل آزاد و کسبوکارهای مختلف.
وی اظهار کرد: حرفه پرستاری شغل بسیار سختی است و در بسیاری از موارد، هر شغل دیگری که یک پرستار انتخاب کند، هم فشار کمتری دارد و هم درآمد بیشتری برای او ایجاد میکند. حتی برخی ترجیح میدهند در مشاغلی مانند رانندگی تاکسی اینترنتی فعالیت کنند یا به سمت حرفههای دیگری بروند که از نظر اقتصادی برایشان صرفه بیشتری دارد.
شریفیمقدم افزود: برخی پرستاران حتی ترجیح میدهند وارد آموزش و پرورش شوند؛ زیرا با وجود آنکه دریافتیها تفاوت چشمگیری ندارد، فشار کاری و استهلاک جسمی و روحی در آن حوزه کمتر است.
مجوز استخدام هست اما پرستاری دیگر متقاضی ندارد
وی با اشاره به آمار جذب نیرو در دانشگاههای علوم پزشکی کشور گفت: معاون پرستاری وزارت بهداشت نیز به این مسئله اشاره کرده است که در تعدادی از دانشگاههای علوم پزشکی کشور، از جمله دانشگاههای علوم پزشکی تهران، ایران و شهید بهشتی، با وجود صدور مجوزهای استخدامی، بخشی از ظرفیتها خالی مانده است.
دبیرکل خانه پرستار ادامه داد: برای مثال اگر برای هزار و ۵۰۰ نفر مجوز استخدام صادر شده باشد، ممکن است تنها حدود ۷۰۰ نفر جذب شوند. این در حالی است که در بسیاری از دستگاههای دولتی اگر استخدام رسمی اعلام شود، دهها هزار نفر برای آن ثبتنام میکنند.
وی تصریح کرد: در حوزه پرستاری وضعیت متفاوت است. با وجود آنکه دهها هزار پرستار فارغالتحصیل یا دارای صلاحیت حرفهای وجود دارند، بسیاری از آنها ترجیح میدهند در خانه بمانند یا شغل دیگری انتخاب کنند؛ زیرا معتقدند استهلاک جسمی و روانی این حرفه با دریافتی حدود ۲۰ میلیون تومان تناسبی ندارد.
پرستاران برای استراحت پشت میز نمینشینند
شریفیمقدم در پاسخ به این پرسش که چرا برخی مراجعهکنندگان تصور میکنند پرستاران زمان زیادی را پشت میز یا رایانه سپری میکنند، گفت: پرستاران در بخشها برای استراحت نمینشینند. بخش مهمی از زمان آنها صرف ثبت اطلاعات، گزارشهای درمانی و امور اداری میشود.
وی افزود: بخشی از این وظایف مربوط به مستندسازی پرستاری است که جزو مسئولیتهای حرفهای آنهاست، اما در بسیاری از شیفتها بهویژه در ساعات عصر و شب، کارهایی که باید توسط نیروهای اداری یا منشی انجام شود نیز بر عهده پرستاران گذاشته میشود.
دبیرکل خانه پرستار اظهار کرد: ثبت گزارشها، ورود اطلاعات در سامانهها، انجام امور مرتبط با پرونده بیماران و برخی مسئولیتهای اداری دیگر موجب میشود پرستاران ناچار باشند بخشی از وقت خود را پشت سیستمهای رایانهای بگذرانند. بنابراین این تصور که پرستاران زمان زیادی را بدون فعالیت میگذرانند، با واقعیت محیطهای درمانی همخوانی ندارد.
بیانگیزگی؛ نتیجه طبیعی شرایط موجود
وی گفت: البته نمیتوان انکار کرد که بخشی از پرستاران امروز انگیزه گذشته را ندارند. وقتی نیروهای باانگیزهتر مهاجرت میکنند، تغییر شغل میدهند یا از حرفه خارج میشوند، کسانی باقی میمانند که به دلایل مختلف ناچار به ادامه کار هستند.
شریفیمقدم افزود: پرستاری که با کمبود شدید نیرو، حجم بالای کار، فشار روحی و جسمی فراوان و دریافتی نامتناسب مواجه است، طبیعتاً دچار فرسودگی و کاهش انگیزه میشود. این شرایط نتیجه سالها بیتوجهی به مطالبات پرستاران و مشکلات ساختاری نظام سلامت است.
وقتی پرستار برای تأمین معیشت چند شیفت کار میکند، جان بیماران در معرض تهدید قرار میگیرد
محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار،با اشاره به تغییر شرایط حرفه پرستاری در سالهای اخیر گفت: نسلهای گذشته پرستاری با انگیزهها و شرایط متفاوتی فعالیت میکردند. بسیاری از پرستاران با وجود سختیهای فراوان، از سر علاقه، تعهد و احساس مسئولیت در کنار بیماران میماندند و برای مراقبت از آنها از خودگذشتگی میکردند.
وی افزود: خود من نیز سالها در حرفه پرستاری فعالیت کردهام و به یاد دارم که برای مراقبت از یک نوزاد پس از جراحی قلب، ساعتهای طولانی بدون وقفه در کنار بیمار حضور داشتم. آن زمان شرایط متفاوت بود و بسیاری از پرستاران با انگیزههای حرفهای و اخلاقی قوی به کار خود ادامه میدادند.
دبیرکل خانه پرستار ادامه داد: اما امروز نمیتوان از فردی که با مشکلات شدید معیشتی روبهرو است انتظار داشت صرفاً با تکیه بر احساس مسئولیت و وجدان حرفهای تمام فشارها را تحمل کند. پرستاری که با دریافتی حدود ۲۰ میلیون تومان ناچار است از شهرهای اطراف تهران یا مناطق دوردست هر روز برای کار رفتوآمد کند، طبیعتاً با فرسودگی جسمی و روحی مواجه خواهد شد.
پرستارانی که فرصت خوابیدن ندارند
وی با اشاره به وضعیت برخی پرستاران اظهار کرد: بسیاری از پرستاران برای تأمین هزینههای زندگی ناچارند همزمان در چند مرکز درمانی کار کنند. بهویژه در میان پرستاران مرد، موارد متعددی وجود دارد که افراد دو یا سه شیفت کاری را بهطور همزمان بر عهده گرفتهاند.
شریفیمقدم گفت: حتی نمونههایی وجود دارد که پرستاران به دلیل هزینه بالای مسکن، از اجاره خانه صرفنظر کردهاند و زمان استراحت خود را در خودرو یا فضاهای موقت سپری میکنند. برخی از این افراد بخش عمده ماه را در بیمارستانها حضور دارند و تنها چند ساعت در شبانهروز فرصت استراحت پیدا میکنند.
وی افزود: طبیعی است که فردی با چنین شرایطی نمیتواند از نظر جسمی و ذهنی در بالاترین سطح آمادگی قرار داشته باشد. این موضوع فقط یک مسئله صنفی یا معیشتی نیست، بلکه مستقیماً به کیفیت خدمات درمانی و ایمنی بیماران مربوط میشود.
کمبود پرستار، جان بیماران را تهدید میکند
دبیرکل خانه پرستار با استناد به استانداردهای جهانی اظهار کرد: سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که حداقل تعداد پرستار باید سه نفر به ازای هر هزار نفر جمعیت باشد تا بتوان حداقل استانداردهای خدمات درمانی را تأمین کرد.
وی افزود: در بسیاری از کشورهای اروپایی این شاخص بسیار بالاتر است و در برخی کشورها به حدود ۱۰ پرستار به ازای هر هزار نفر جمعیت میرسد. اما در ایران این نسبت حدود ۱.۶ پرستار به ازای هر هزار نفر جمعیت است؛ آن هم در شرایطی که امکانات، تجهیزات و شرایط کاری قابل مقایسه با کشورهای توسعهیافته نیست.
شریفیمقدم ادامه داد: تحقیقات بینالمللی بهصراحت نشان دادهاند که هرچه تعداد پرستاران از حد استاندارد پایینتر باشد، میزان مرگومیر بیماران افزایش پیدا میکند. همچنین احتمال بروز خطاهای درمانی، طولانی شدن روند بستری و خسارتهای ناشی از درمان نیز بیشتر میشود.
افزایش خطاهای درمانی با کاهش نیروی پرستاری اجتنابناپذیر است
وی تصریح کرد: وقتی تعداد پرستاران کمتر از نیاز واقعی باشد، هر پرستار ناچار است از چند بیمار بهطور همزمان مراقبت کند. در چنین شرایطی خستگی، فرسودگی شغلی و فشار کاری افزایش مییابد و احتمال بروز خطاهای ناخواسته نیز بیشتر میشود.
دبیرکل خانه پرستار افزود: مسئله فقط هزینههای مالی نیست؛ موضوع اصلی سلامت و جان انسانهاست. کاهش نیروی انسانی، خستگی مزمن پرستاران و کمبود امکانات، در نهایت بر کیفیت مراقبت از بیماران اثر میگذارد و این مسئله در بسیاری از مطالعات علمی نیز اثبات شده است.
وی در پایان تأکید کرد: شرایط فعلی پرستاری صرفاً یک مطالبه صنفی نیست، بلکه بهطور مستقیم با سلامت عمومی جامعه ارتباط دارد. هرچه کمبود نیروی پرستاری و مشکلات معیشتی این قشر ادامه پیدا کند، آثار آن بیش از همه متوجه بیماران و نظام درمانی کشور خواهد بود.
رانت، باندبازی و تعارض منافع عامل اصلی نارضایتی پرستاران است
محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، در بار دیگر بر نقش «رانت، باندبازی و تعارض منافع» در ساختار نظام سلامت تأکید کرد و گفت: محور اصلی مشکلات امروز پرستاری همین مسئله است. گروهی که به اعتقاد ما بر وزارت بهداشت و ساختار تصمیمگیری نظام سلامت تسلط دارند، سایر گروههای شغلی را نمیبینند و منافع آنها در اولویت قرار ندارد.
وی افزود: در هیچ جای دنیا اختلاف پرداختها به شکلی که امروز در نظام سلامت ایران مشاهده میشود وجود ندارد. چگونه ممکن است در یک مجموعه درمانی، یک نفر چند میلیون تومان دریافتی داشته باشد و فرد دیگری صدها میلیون تومان دریافت کند؟ این فاصلهها نه با منطق حرفهای سازگار است و نه با استانداردهای رایج نظامهای سلامت در جهان.
فاصله شدید پرداختها در نظام سلامت با منطق حرفهای سازگار نیست
دبیرکل خانه پرستار ادامه داد: امروز شاهد هستیم که برخی پزشکان دریافتیهای چندصد میلیونی و حتی تا حدود ۸۰۰ میلیون تومان دارند، در حالی که پرستاران با درآمدی بسیار پایینتر فعالیت میکنند. این در شرایطی است که بار اصلی مراقبت از بیمار بر دوش پرستاران قرار دارد.
وی اظهار کرد: در برخی مراکز درمانی حتی بخش عمدهای از امور درمانی توسط رزیدنتها و دستیاران انجام میشود، اما دریافتیها به نام افراد دیگری ثبت میشود. این موضوع نیازمند بررسی دقیق از سوی نهادهای مسئول است.
شریفیمقدم با انتقاد از نفوذ برخی گروههای ذینفوذ در ساختار تصمیمگیری کشور گفت: این گروهها در مراکز مختلف تصمیمگیری از جمله نهادهای اجرایی، تقنینی و بیمهای حضور دارند و به همین دلیل توانستهاند در طول سالها منافع خود را حفظ کنند.
قانون وجود دارد اما اجرا نمیشود
وی با اشاره به ظرفیتهای قانونی موجود برای بهبود وضعیت پرستاران افزود: مشکل اصلی نبود قانون نیست. در حال حاضر قوانین و مصوباتی وجود دارد که میتواند وضعیت معیشتی پرستاران را تا حد زیادی بهبود ببخشد، اما اجرای آنها با مشکلات جدی مواجه است.
دبیرکل خانه پرستار گفت: یکی از این موارد «فوقالعاده خاص» است که دولت برای حفظ و نگهداشت نیروی انسانی در دستگاههای مختلف پیشبینی کرده است. بر اساس این مصوبه، امکان افزایش قابل توجه حقوق کارکنان بر مبنای شاخصهای مشخص وجود دارد.
وی ادامه داد: هدف این مصوبه جلوگیری از خروج نیروهای متخصص و حفظ سرمایه انسانی دستگاهها بوده است. اما در حالی که بخش قابل توجهی از نیروهای پرستاری در حال ترک خدمت، مهاجرت یا تغییر شغل هستند، این ظرفیت قانونی به شکل مؤثری برای رفع مشکلات آنها به کار گرفته نشده است.
اجرای قانون تعرفهگذاری خدمات پرستاری با اهداف اولیه فاصله دارد
شریفیمقدم همچنین به قانون تعرفهگذاری خدمات پرستاری اشاره کرد و گفت: این قانون در سال ۱۳۸۶ به تصویب مجلس رسید و سالها برای تصویب و اجرای آن تلاش شد. بر اساس این قانون، امکان افزایش قابل توجه درآمد پرستاران از طریق تعریف و پرداخت تعرفه خدمات پرستاری وجود داشت.
وی افزود: اما به اعتقاد ما اجرای این قانون با شیوهای انجام شد که فاصله زیادی با اهداف اولیه آن داشت و نتوانست انتظارات جامعه پرستاری را برآورده کند.
اختلاف درآمدها در دنیا محدود است، نه چند ده برابر
دبیرکل خانه پرستار با مقایسه وضعیت ایران و سایر کشورها اظهار کرد: در بسیاری از کشورهای دنیا فاصله درآمدی میان پزشک و پرستار وجود دارد، اما این فاصله معمولاً در چارچوبهای مشخص و منطقی تعریف میشود.
وی گفت: در برخی کشورها این اختلاف حدود ۱.۱ برابر، در برخی کشورها حدود دو برابر و در مواردی تا سه یا چهار برابر است، اما اختلافهای چند ده برابری و حتی صد برابری که در برخی پرداختهای نظام سلامت ایران مشاهده میشود، در نظامهای درمانی متعارف جهان سابقه ندارد.
نتیجه این وضعیت، مهاجرت و فرسودگی پرستاران است
شریفیمقدم در پایان تأکید کرد: اگر منابع مالی محدود است، این سؤال مطرح میشود که چرا افزایشهای قابل توجه در برخی بخشها انجام میشود اما مطالبات پرستاران همچنان بیپاسخ میماند.
وی افزود: تداوم این روند موجب شده است که بسیاری از پرستاران نسبت به آینده شغلی خود ناامید شوند، انگیزه خود را از دست بدهند، به سمت تغییر شغل بروند یا مهاجرت را انتخاب کنند.
دبیرکل خانه پرستار خاطرنشان کرد: پیامد نهایی این وضعیت تنها متوجه پرستاران نیست، بلکه سلامت مردم را تحت تأثیر قرار میدهد. کمبود نیروی انسانی، فرسودگی شغلی و خروج پرستاران از نظام درمانی میتواند خسارتهای جبرانناپذیری برای بیماران و نظام سلامت کشور به همراه داشته باشد.